Hucuły to jedna z najstarszych ras hodowanych w Polsce. Te
niewielkie, prymitywne
koniki górskie powstały na terenie Bukowiny oraz Karpat
Wschodnich tzw. Karpat Lesistych.Nie
wiadomo dokładnie jakie jest pochodzenie tej rasy, ale przyjmuje się, że powstały
na zasadzie krzyżowania różnych ras koni, takich jak koni tatarskich,
orientalnych, arabskich, tureckich, koni Przewalskiego, a także koni z krwią
norycką i postępującej selekcji w kierunku wartości użytkowych oraz radzenia
sobie w surowych warunkach bytowych.
Nazwę swą wywodzą od ruskich górali - Hucułów. W życiu tych
stosunkowo ubogich ludzi konie musiały odgrywać bardzo ważną rolę. Stanowiły
nieoceniony środek transportu, siłę roboczą, ale także w okresach głodu mogły zapewniać
źródło pokarmu. Na Huculszczyźnie konie przez większą część roku w dzień i w
nocy przebywały na połoninach i tylko w czasie dużych mrozów i śniegów chroniły
się do szałasów górskich lub brano je do stajenek przy zagrodach. W lecie
żywiły się świeżą trawą, w zimie natomiast suchymi trawami wygrzebywanymi spod
śniegu oraz korą drzew. Podczas śnieżnych zim korzystały ze stogów siana,
poustawianych na połoninach. Bytowanie w surowych warunkach górskich wyrobiło w
nich odporność, niewybredność i wielką żywotność. Dodatkowo ciągłe przebywanie
z człowiekiem wyrobiło w nich przyjazny charakter. Odpowiednio traktowane dają
się poznać jako zwierzęta łagodne i niezwykle pojętne.
Dzisiejsze hucuły zapewne różnią się od swoich przodków. Ich
pogłowie było kilkakrotnie mocno zdziesiątkowane przez wojny inne niekorzystne
wydarzenia, przez co tylko nieliczne genotypy przetrwały do dzisiaj. Obecnie
rzadko użytkuje się te konie jak kiedyś na huculszczyźnie. Dziś najczęściej
hucuły mieszkają w ciepłych stajniach i są nadmiernie rozpieszczane, a często
nigdy w swoim życiu ich kopyta nie dotykają górskich zboczy. Zatem cenne cechy
tej rasy mogą w przyszłości ulec niestety zatarciu.
Obecne pogłowie hucułów uczestniczących czynnie w hodowli to
ok. 1500 klaczy i 400 ogierów. Międzynarodowa społeczność uznała opisane wyżej
niepowtarzalne cechy hucuła za niezmiernie cenne dziedzictwo i postanowiła zachować
tę rasę dla przyszłych pokoleń. Hucuły objęto programem ochrony zasobów
genetycznych, który ma na celu utrzymanie typowego wzorca rasowego oraz
ugruntowanie cennych cech użytkowych, poprzez dotacje do hodowli.
Dziś hucuły najczęściej użytkuje się w rekreacji,
szczególnie do jazdy wierzchem. Hucuł jest typowym stępakiem, ale chętnie
porusza się kłusem dorównując w tym koniom dużych ras. Jego spokojny charakter,
niskie wymagania bytowe i łatwość obsługi spowodowały, że stał się pożądanym
koniem rodzinnym. Szczególnie koń huculski sprawdza się w terenie, stąd rośnie
zainteresowanie tą rasą w turystyce konnej. Sprawdza się doskonale zarówno
podczas krótkich wycieczek jak i długotrwałych górskich rajdów. Ma żywe
usposobienie, jest koniem sprytnym oraz bardzo odważnym. Nawet specjalnie nie
szkolony nie boi się ruchu ulicznego i łatwo pokonuje różnego rodzaju
przeszkody terenowe. Bardzo strome zbocza, kłody leżące na drodze, grząskie
podłoże, zbiorniki i cieki wodne, kładki, mostki, czy wąskie przejścia nie
stanowią problemu dla hucuła – należy najlepiej zdać się na jego instynkt!
Hucuły sprawdzają się także doskonale jako konie juczne i
pociągowe. Ze względu na niskie koszty utrzymania hucuł znajduje do tej pory
zastosowanie w pracach polowych, szczególnie w małych gospodarstwach. Niezwykle
spokojny charakter hucułów wprost predysponuje je do pracy w hipoterapii oraz
innych działaniach wspomagających psychoterapię.